· Zaktualizowano
Obywatele Ukrainy nadal korzystają w Polsce ze szczególnych zasad dostępu do rynku pracy. Przepisy zmieniały się jednak kilkukrotnie, dlatego informacje o 14-dniowym terminie na zgłoszenie pracownika albo o zasadach obowiązujących bezpośrednio po rozpoczęciu wojny są już nieaktualne.
Obecnie podstawowym mechanizmem legalizacji pracy wielu obywateli Ukrainy jest powiadomienie o powierzeniu pracy, składane przez pracodawcę elektronicznie za pośrednictwem praca.gov.pl.
Termin na jego złożenie wynosi 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy.
Kto może pracować na podstawie powiadomienia?
Z mechanizmu powiadomienia korzystają przede wszystkim obywatele Ukrainy objęci w Polsce ochroną czasową.
Jeżeli obywatel Ukrainy korzysta z ochrony czasowej i posiada odpowiedni status pobytowy, może wykonywać pracę bez klasycznego zezwolenia na pracę, pod warunkiem że polski pracodawca prawidłowo dokona wymaganego powiadomienia.
Od 5 marca 2026 r. zasady dotyczące dostępu do pracy beneficjentów ochrony czasowej zostały włączone do nowego systemu regulacji dotyczących zatrudniania cudzoziemców.

Co z obywatelami Ukrainy, którzy nie mają statusu UKR?
Szczególne rozwiązanie nie ogranicza się obecnie wyłącznie do osób korzystających z ochrony czasowej.
Przepisy przejściowe pozwalają także obywatelom Ukrainy, którzy legalnie przebywają w Polsce na innych podstawach, korzystać z uproszczonego dostępu do rynku pracy połączonego z obowiązkiem dokonania powiadomienia.
Rozwiązanie to obowiązuje przez trzy lata od 5 marca 2026 r., czyli do 4 marca 2029 r. włącznie.
Może to dotyczyć przykładowo osób posiadających określone wizy, zezwolenia pobytowe lub inne legalne podstawy pobytu.
Zawsze trzeba jednak sprawdzić konkretny dokument pobytowy oraz to, czy nie występuje szczególna przeszkoda w wykonywaniu pracy.
Kto składa powiadomienie?
Powiadomienia nie składa pracownik.
Obowiązek ten ciąży na polskim podmiocie powierzającym pracę, czyli najczęściej pracodawcy.
Powiadomienie składa się do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na siedzibę albo miejsce stałego pobytu podmiotu powierzającego pracę.
Cała procedura odbywa się elektronicznie przez praca.gov.pl.
Ile czasu ma pracodawca?
Pracodawca ma 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca.
Nie jest to już dawny termin 14 dni.
Termin należy liczyć od faktycznego dnia podjęcia pracy wskazanego w dokumentacji zatrudnienia.
Powiadomienie jest bezpłatne.
Jakie informacje podaje się w powiadomieniu?
Pracodawca przekazuje między innymi informacje dotyczące:
- swoich danych identyfikacyjnych;
- danych obywatela Ukrainy;
- rodzaju umowy;
- stanowiska lub rodzaju wykonywanej pracy;
- miejsca wykonywania pracy;
- wymiaru czasu pracy albo liczby godzin;
- wynagrodzenia;
- daty rozpoczęcia pracy.
Dane te powinny odpowiadać faktycznym warunkom zatrudnienia.
Czy warunki zatrudnienia mogą różnić się od powiadomienia?
Nie w sposób, który narusza warunki legalności pracy.
Cudzoziemiec powinien wykonywać pracę zgodnie z warunkami wskazanymi w powiadomieniu.
W szczególności:
- wymiar czasu pracy lub liczba godzin nie mogą być niższe niż wskazane w powiadomieniu;
- wynagrodzenie nie może być niższe od zadeklarowanego;
- należy przestrzegać przepisów o minimalnym wynagrodzeniu i minimalnej stawce godzinowej, jeżeli mają zastosowanie.
Jeżeli wymiar czasu pracy zostaje zwiększony, odpowiednio powinno wzrosnąć również wynagrodzenie.
Kiedy trzeba złożyć nowe powiadomienie?
Ponowne powiadomienie jest wymagane między innymi wtedy, gdy:
- zmienia się rodzaj umowy;
- zmienia się stanowisko lub rodzaj wykonywanej pracy;
- zmniejsza się wymiar czasu pracy albo liczba godzin;
- obniżane jest miesięczne albo godzinowe wynagrodzenie.
Nowego powiadomienia wymaga również rozpoczęcie pracy u nowego pracodawcy.
W przypadkach przewidzianych prawem ponowne powiadomienie należy złożyć w terminie 7 dni od wystąpienia danej zmiany.
Czy podwyżka wymaga nowego powiadomienia?
Samo podwyższenie wynagrodzenia co do zasady nie jest wskazane jako sytuacja wymagająca ponownego powiadomienia.
Podobnie samo zwiększenie wymiaru czasu pracy lub liczby godzin nie powoduje automatycznie konieczności ponownego zgłoszenia, o ile przestrzegane są pozostałe warunki ustawowe.
Trzeba jednak pamiętać, że wraz ze zwiększeniem wymiaru pracy wynagrodzenie powinno zostać odpowiednio zwiększone.
Czy obywatel Ukrainy potrzebuje zezwolenia na pracę?
Jeżeli praca jest legalizowana prawidłowo na podstawie powiadomienia, dodatkowe zezwolenie na pracę nie jest wymagane.
Nie oznacza to jednak, że każdy obywatel Ukrainy zawsze musi korzystać z powiadomienia.
W zależności od statusu pobytowego i sytuacji danej osoby możliwe mogą być również inne podstawy dostępu do rynku pracy.
Obywatel Ukrainy legalnie przebywający w Polsce na odpowiedniej podstawie może przykładowo korzystać z procedury oświadczenia albo zezwolenia na pracę, jeżeli przepisy pozwalają na ich zastosowanie.
W przypadku beneficjentów ochrony czasowej szczególne znaczenie ma natomiast właśnie procedura powiadomienia.
Czy można zatrudnić obywatela Ukrainy przy pracy sezonowej?
Tak.
Jeżeli obywatel Ukrainy spełnia warunki wykonywania pracy na podstawie powiadomienia, mechanizm ten może zostać zastosowany również do pracy, która ze względu na rodzaj działalności ma charakter sezonowy.
W takim przypadku nie trzeba uzyskiwać osobnego zezwolenia na pracę sezonową.
To istotna różnica w porównaniu z procedurą oświadczeniową, która nie może być stosowana do pracy uznanej przez przepisy za sezonową.
Czy PESEL UKR jest zawsze konieczny do pracy na podstawie powiadomienia?
Nie.
Status UKR jest bardzo istotny dla osób korzystających z ochrony czasowej, ale przepisy przejściowe umożliwiają obecnie stosowanie powiadomień również wobec obywateli Ukrainy legalnie przebywających w Polsce na innych podstawach.
Dlatego brak statusu UKR nie oznacza automatycznie, że obywatel Ukrainy nie może pracować na podstawie powiadomienia.
Najpierw należy sprawdzić jego aktualny status pobytowy.
Co jeśli pracodawca spóźni się z powiadomieniem?
Termin 7 dni ma znaczenie dla legalności pracy.
Powiadomienie złożone po terminie nie powinno być traktowane jako sposób automatycznego zalegalizowania wcześniejszego okresu zatrudnienia.
Jeżeli termin został przekroczony, sytuację należy przeanalizować odrębnie i ustalić, w jaki sposób prawidłowo powierzyć pracę na przyszłość.
W praktyce może być konieczne ponowne prawidłowe powierzenie pracy na podstawie nowej umowy i dokonanie właściwego powiadomienia.
Brak wymaganego powiadomienia może również prowadzić do odpowiedzialności pracodawcy.
Co pracodawca powinien sprawdzić przed rozpoczęciem pracy?
Przed dopuszczeniem obywatela Ukrainy do pracy warto sprawdzić:
- czy jego pobyt w Polsce jest legalny;
- jaki dokładnie posiada status pobytowy;
- czy może pracować na podstawie powiadomienia;
- czy istnieje inna podstawa jego dostępu do rynku pracy;
- czy umowa została prawidłowo przygotowana;
- czy warunki wynagrodzenia i czasu pracy spełniają wymagania prawa;
- czy powiadomienie zostanie złożone w terminie 7 dni.
Pracodawca powinien również przechowywać wymagane dokumenty dotyczące legalności pobytu cudzoziemca.
Umowa z obywatelem Ukrainy
Przed rozpoczęciem pracy należy zawrzeć umowę w wymaganej prawem formie.
Jeżeli pracownik nie zna języka polskiego w stopniu umożliwiającym zrozumienie umowy, przed podpisaniem należy przedstawić mu jej treść w języku dla niego zrozumiałym.
Rzeczywiste warunki zatrudnienia powinny odpowiadać warunkom zgłoszonym do urzędu.
Czy ochrona czasowa oznacza legalny pobyt na zawsze?
Nie.
Ochrona czasowa jest rozwiązaniem szczególnym i ograniczonym w czasie.
Według aktualnego stanu prawnego ochrona czasowa osób objętych tym systemem w Polsce została utrzymana do 4 marca 2027 r.
Należy odróżnić tę datę od trzyletniego okresu przejściowego dotyczącego dostępu do rynku pracy niektórych obywateli Ukrainy legalnie przebywających w Polsce na innych podstawach, który trwa do 4 marca 2029 r.
Są to dwie różne regulacje.
Czy obywatel Ukrainy może uzyskać normalną kartę pobytu?
W określonych sytuacjach tak.
Beneficjenci ochrony czasowej posiadający status UKR mogą nadal ubiegać się o niektóre rodzaje zezwoleń na pobyt czasowy, między innymi:
- zezwolenie na pobyt czasowy i pracę;
- Niebieską Kartę UE;
- zezwolenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;
- niektóre zezwolenia związane z małżeństwem lub połączeniem z rodziną.
Przejście na inny status pobytowy może wpływać na sposób legalizacji pracy, dlatego po otrzymaniu nowej decyzji trzeba ponownie sprawdzić obowiązki pracodawcy.
Podsumowanie
Obywatele Ukrainy nadal korzystają w Polsce z ułatwionego dostępu do rynku pracy, ale zasady nie są już identyczne z tymi obowiązującymi w pierwszych latach po rozpoczęciu wojny.
Najważniejsze obecnie zasady to:
- powiadomienie składa pracodawca;
- powiadomienie składa się elektronicznie przez praca.gov.pl;
- termin wynosi 7 dni od rozpoczęcia pracy;
- procedura jest bezpłatna;
- zmiana określonych warunków pracy wymaga nowego powiadomienia;
- legalność pobytu i legalność pracy należy sprawdzać osobno;
- obywatele Ukrainy legalnie przebywający w Polsce poza systemem ochrony czasowej mogą korzystać z rozwiązania przejściowego do 4 marca 2029 r.
Zatrudniasz obywateli Ukrainy i chcesz mieć pewność, że dokumentacja jest prawidłowa?
Po zmianach z 2025 i 2026 r. nie warto opierać się na starych poradnikach ani na dokumentacji przygotowanej kilka lat wcześniej. Termin zgłoszenia, zakres osób objętych powiadomieniem i relacja między statusem pobytowym a prawem do pracy uległy zmianom.
Migrant & Griffin pomaga pracodawcom w legalizacji zatrudnienia obywateli Ukrainy i innych cudzoziemców – od sprawdzenia statusu pracownika i wyboru właściwej podstawy zatrudnienia po przygotowanie powiadomień, zezwoleń i pozostałej dokumentacji.
Możemy również przeprowadzić audyt zatrudnionych już pracowników i wskazać, które dokumenty wymagają aktualizacji lub uzupełnienia.

