Czy cudzoziemiec może mieć 100% udziałów w polskiej spółce?

Planujesz założyć firmę w Polsce i zastanawiasz się, czy jako cudzoziemiec możesz być jej jedynym właścicielem? Czy polskie prawo pozwala na to, aby 100% udziałów w spółce należało do osoby nieposiadającej polskiego obywatelstwa? Odpowiedź na to pytanie jest kluczowa dla wielu zagranicznych przedsiębiorców rozpoczynających działalność w Polsce.

Tak, cudzoziemiec może być jedynym właścicielem spółki z o.o.

Odpowiedź brzmi: TAK, cudzoziemiec może posiadać 100% udziałów w polskiej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (Sp. z o.o.).

Polskie prawo jest bardzo liberalne pod tym względem. Jak już wspominaliśmy w poprzednich artykułach, obywatele państw trzecich (spoza UE/EOG/Szwajcarii) mogą swobodnie, bez względu na posiadany tytuł pobytowy czy miejsce zamieszkania, zakładać spółki kapitałowe (sp. z o.o. i S.A.) oraz nabywać i posiadać w nich udziały lub akcje.

Dotyczy to również możliwości posiadania wszystkich (100%) udziałów w spółce z o.o. przez jednego cudzoziemca. W takiej sytuacji mówimy o jednoosobowej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym wspólnikiem jest obcokrajowiec.

Jednoosobowa spółka z o.o. – co to oznacza w praktyce?

Kodeks spółek handlowych (KSH) dopuszcza istnienie spółek z o.o., w których wszystkie udziały należą do jednego wspólnika. Należy jednak pamiętać o kilku specyficznych zasadach dotyczących funkcjonowania takiej spółki:

• Forma Czynności Prawnych: Najważniejsza różnica praktyczna dotyczy formy podejmowania decyzji. Zgodnie z KSH (art. 156 w zw. z art. 210 § 2), czynność prawna między jedynym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką (gdy jedyny wspólnik jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu) wymaga formy aktu notarialnego. Oświadczenie woli składane spółce przez jedynego wspólnika również wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności, chyba że system S24 przewiduje inną formę. W praktyce oznacza to, że np. uchwały jedynego wspólnika (np. o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego, zmianie umowy spółki) muszą być protokołowane przez notariusza, co generuje dodatkowe koszty i formalności w porównaniu do spółek wieloosobowych. Wyjątek: Jeśli spółka została założona przez system S24 i umowa nie była później zmieniana u notariusza, niektóre uchwały można podejmować przy wykorzystaniu wzorca uchwały w systemie S24.
• Zakaz „Spółki Wnuczki”: Istnieje ograniczenie polegające na tym, że jednoosobowa spółka z o.o. nie może być zawiązana wyłącznie przez inną jednoosobową spółkę z o.o.
• Ujawnienie w KRS: Fakt, że spółka ma jednego wspólnika, jest ujawniany w Krajowym Rejestrze Sądowym. Należy również zgłaszać zmiany w tym zakresie (np. gdy do spółki przystąpią nowi wspólnicy).
• Ograniczona Odpowiedzialność: Mimo jednoosobowego charakteru, spółka z o.o. nadal jest odrębnym podmiotem prawnym, a odpowiedzialność wspólnika za jej zobowiązania jest co do zasady ograniczona do wysokości wniesionego kapitału (chyba że wspólnik jest jednocześnie członkiem zarządu – wtedy może odpowiadać subsydiarnie w określonych sytuacjach).

Porównanie z Jednoosobową Działalnością Gospodarczą (JDG)

Warto odróżnić jednoosobową Sp. z o.o. od jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG):

• JDG: Jest to działalność prowadzona bezpośrednio przez osobę fizyczną, która odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem. Jak wspomniano w poprzednich artykułach, możliwość założenia JDG przez cudzoziemca z państwa trzeciego jest mocno ograniczona i zależy od posiadanego tytułu pobytowego (np. pobyt stały, Karta Polaka).
• Jednoosobowa Sp. z o.o.: Jest dostępna dla każdego cudzoziemca jako forma własności, oferując jednocześnie ograniczenie odpowiedzialności osobistej wspólnika. Stanowi odrębny byt prawny.

Czy dotyczy to innych typów spółek?

• Spółka Akcyjna (S.A.): Teoretycznie możliwe jest również założenie jednoosobowej spółki akcyjnej przez cudzoziemca. Jednak ze względu na znacznie wyższy minimalny kapitał zakładowy (100 000 zł) i bardziej skomplikowaną strukturę, jest to forma bardzo rzadko wybierana przez pojedynczych przedsiębiorców.
• Spółki Osobowe (Jawna, Partnerska, Komandytowa, Komandytowo-Akcyjna): Z definicji wymagają co najmniej dwóch wspólników, więc nie mogą być jednoosobowe.

Scenariusz: freelancer zakłada jednoosobową Sp. z o.o.

Maria, graficzka komputerowa z Brazylii, chce świadczyć swoje usługi klientom w Polsce i za granicą. Nie posiada statusu pobytowego uprawniającego do założenia JDG.

1. Decyduje się na założenie jednoosobowej spółki z o.o., której będzie jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu.
2. Ponieważ przebywa za granicą i nie ma polskiego podpisu elektronicznego, korzysta z usług kancelarii prawnej, udzielając prawnikowi pełnomocnictwa (z Apostille i tłumaczeniem) do założenia spółki.
3. Spółka zostaje zarejestrowana w KRS z Marią jako jedynym wspólnikiem.
4. Gdy Maria, działając jako jedyny wspólnik, będzie chciała podjąć formalne decyzje dotyczące spółki (np. zatwierdzić roczne sprawozdanie finansowe), będzie musiała to zrobić w formie uchwały zaprotokołowanej przez notariusza.
5. Pamięta również, że musi oddzielnie zalegalizować swój pobyt w Polsce, jeśli chce tu mieszkać i zarządzać firmą (np. składając wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej).

Formalności rejestracyjne – czy są różnice?

Sam proces rejestracji jednoosobowej spółki z o.o. w KRS jest bardzo podobny do rejestracji spółki wieloosobowej. Należy złożyć te same podstawowe dokumenty (umowa spółki, lista wspólników – wskazująca jednego wspólnika, oświadczenie o wniesieniu kapitału, dane zarządu, opłaty itp.). Główna różnica ujawnia się później, w bieżącym funkcjonowaniu spółki i konieczności zachowania formy aktu notarialnego dla oświadczeń woli jedynego wspólnika.

Wsparcie prawne dla jednoosobowych spółek cudzoziemców

Jeśli planujesz założenie jednoosobowej spółki z o.o. jako cudzoziemiec, nasza kancelaria może Ci pomóc:

• W procesie rejestracji spółki (zarówno przez S24, jeśli posiadasz odpowiednie podpisy, jak i przez pełnomocnika).
• W wyjaśnieniu specyficznych wymogów formalnych dotyczących jednoosobowej Sp. z o.o. (np. konieczności sporządzania uchwał w formie aktu notarialnego).
• W zapewnieniu zgodności działania spółki z polskim prawem.
• W procesie legalizacji Twojego pobytu w Polsce w związku z prowadzoną działalnością.

Podsumowując, odpowiedź na pytanie tytułowe jest twierdząca. Jako cudzoziemiec możesz być jedynym właścicielem (posiadać 100% udziałów) polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jest to dostępna i popularna forma dla zagranicznych przedsiębiorców, zapewniająca jednocześnie ograniczenie odpowiedzialności. Pamiętaj jednak o specyficznych wymogach formalnych związanych z podejmowaniem decyzji przez jedynego wspólnika.(Pamiętaj, że informacje zawarte w artykule są ogólne i dotyczą głównie spółki z o.o. Zawsze warto skonsultować szczegóły z prawnikiem w oparciu o Twoją indywidualną sytuację i plany biznesowe.)