Dla wielu cudzoziemców mieszkających w Polsce od lat na podstawie zezwoleń czasowych, naturalnym krokiem staje się poszukiwanie bardziej stabilnego statusu pobytowego. Jedną z atrakcyjnych opcji jest uzyskanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Daje ono nie tylko prawo do bezterminowego pobytu w Polsce, ale także pewne ułatwienia w przemieszczaniu się i osiedlaniu w innych krajach UE. Kto jednak może ubiegać się o ten prestiżowy status?
Wstęp: Stabilny pobyt w Polsce i prawa w UE – poznaj status rezydenta długoterminowego
Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE to specyficzny rodzaj zezwolenia na pobyt o charakterze bezterminowym, uregulowany zarówno w prawie polskim, jak i wynikający z dyrektywy unijnej. Jest to świadectwo silnej integracji cudzoziemca z krajem przyjmującym (w tym przypadku Polską) i otwiera pewne drzwi do mobilności wewnątrzunijnej. Różni się ono nieco od krajowego zezwolenia na pobyt stały, mając własne, specyficzne wymagania.
Czym jest zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE?
Jest to decyzja administracyjna potwierdzająca prawo cudzoziemca (obywatela kraju trzeciego) do osiedlenia się i pobytu na czas nieoznaczony w Polsce. Osoba posiadająca ten status otrzymuje kartę pobytu z adnotacją „rezydent długoterminowy UE”. Status ten jest uznawany w innych krajach UE, co może ułatwić (na określonych zasadach) podjęcie pracy czy studiów w innym państwie członkowskim.
Kto może zostać rezydentem długoterminowym UE w Polsce? Kluczowe warunki
Aby cudzoziemiec mógł uzyskać status rezydenta długoterminowego UE w Polsce, musi spełnić łącznie kilka istotnych warunków:
Wymagany okres pobytu: 5 lat legalnie i nieprzerwanie
- Cudzoziemiec musi przebywać na terytorium Polski legalnie i nieprzerwanie przez co najmniej 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku.
- Pobyt legalny: Oznacza pobyt na podstawie ważnej wizy (określone typy) lub zezwolenia na pobyt czasowy.
- Uwaga: Do 5-letniego okresu nie wlicza się m.in. pobytu w celu nauki (szkoła policealna, studia – okres studiów wlicza się tylko w połowie), pobytu na podstawie wiz humanitarnych (w pewnych przypadkach), pracowników delegowanych, stażystów, osób w trakcie procedury o nadanie statusu uchodźcy.
- Pobyt nieprzerwany: Oznacza, że przerwy w pobycie w Polsce nie mogły przekroczyć łącznie 10 miesięcy w ciągu wymaganych 5 lat, a żadna pojedyncza przerwa nie mogła być dłuższa niż 6 miesięcy. Wyjątki od tej zasady mogą dotyczyć szczególnych sytuacji osobistych lub zawodowych (np. delegacja służbowa).
Stabilne i regularne źródło dochodu
- Cudzoziemiec musi udowodnić, że posiada stabilne i regularne źródło dochodu wystarczające do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu. Dochód ten musi być uzyskiwany przez określony czas przed złożeniem wniosku (zazwyczaj wymagane jest wykazanie dochodu za ostatnie 3 lata). Ważne jest, aby dochód ten nie pochodził ze świadczeń pomocy społecznej.
Ubezpieczenie zdrowotne
- Posiadanie aktualnego ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenia pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Polski.
Potwierdzona znajomość języka polskiego (B1)
- To stosunkowo nowy i bardzo ważny wymóg. Cudzoziemiec musi potwierdzić znajomość języka polskiego co najmniej na poziomie biegłości językowej B1. Potwierdzeniem może być:
- Certyfikat znajomości języka polskiego wydany przez Państwową Komisję ds. Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego.
- Świadectwo ukończenia w Polsce szkoły (podstawowej, ponadpodstawowej, artystycznej) lub uczelni z wykładowym językiem polskim.
- Świadectwo ukończenia szkoły za granicą z wykładowym językiem polskim.
- Istnieją pewne zwolnienia z tego wymogu, np. dla osób małoletnich (do 16 roku życia w dniu złożenia wniosku).
Kto NIE może ubiegać się o ten status?
Ustawa wyklucza możliwość uzyskania statusu rezydenta długoterminowego UE m.in. dla cudzoziemców, którzy:
- Przebywają w Polsce w celu odbycia studiów lub szkolenia zawodowego (w trakcie trwania tego pobytu).
- Posiadają zezwolenie na pobyt ze względów humanitarnych, zgodę na pobyt tolerowany lub korzystają z ochrony czasowej.
- Ubiegają się o nadanie statusu uchodźcy lub udzielenie azylu.
- Są pracownikami delegowanymi przez usługodawcę zagranicznego.
- Przebywają na podstawie wiz krótkoterminowych lub w ruchu bezwizowym.
Główne korzyści statusu rezydenta długoterminowego UE
- Prawo do pobytu na czas nieoznaczony w Polsce.
- Dostęp do polskiego rynku pracy bez konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę.
- Możliwość łatwiejszego osiedlenia się i podjęcia pracy w innym kraju UE (zgodnie z przepisami tego kraju dotyczącymi rezydentów długoterminowych UE z innych państw członkowskich).
- Poczucie większej stabilności i bezpieczeństwa prawnego.
Jak wygląda proces aplikacji (w skrócie)?
Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE składa się do wojewody właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca. Należy dołączyć komplet dokumentów potwierdzających spełnienie wszystkich warunków: m.in. wypełniony wniosek, zdjęcia, ważny paszport, dokumenty potwierdzające 5-letni legalny i nieprzerwany pobyt, dowody na stabilny dochód, ubezpieczenie zdrowotne, certyfikat znajomości języka polskiego (lub dokument zwalniający) oraz dowód posiadania zakwaterowania i opłatę skarbową.
Historia Liubov: Od pobytu czasowego do statusu rezydenta UE
Liubov, inżynier z Ukrainy, pracowała w Polsce przez 6 lat. Co 2-3 lata musiała przedłużać swoje zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. W międzyczasie pilnie uczyła się języka polskiego. Gdy zdała egzamin państwowy na poziomie B1 i upewniła się, że jej pobyt był nieprzerwany i legalny przez wymagane 5 lat, a dochody stabilne, postanowiła złożyć wniosek o status rezydenta długoterminowego UE. Chciała większej pewności i stabilizacji dla siebie i rodziny. Proces trwał kilka miesięcy, ale pozytywna decyzja dała jej ogromną satysfakcję i poczucie bezpieczeństwa na przyszłość.
Podsumowanie: Rezydent długoterminowy UE – dla kogo i po co?
Status rezydenta długoterminowego UE jest przeznaczony dla cudzoziemców spoza UE/EOG/Szwajcarii, którzy udowodnią swoją długotrwałą i stabilną integrację z Polską poprzez legalny, nieprzerwany pobyt, stabilne dochody oraz znajomość języka polskiego. Jest to atrakcyjna forma legalizacji pobytu na czas nieoznaczony, dająca szerokie prawa w Polsce i pewne możliwości w innych krajach UE.
Zastanawiasz się, czy spełniasz warunki do uzyskania statusu rezydenta długoterminowego UE? Potrzebujesz pomocy w skompletowaniu dokumentów lub obliczeniu okresu pobytu? Skontaktuj się z naszą kancelarią. Pomożemy Ci ocenić Twoje szanse i przejść przez proces aplikacyjny.
